निरोप


तर व्हीसीआरनं आता अधिकृतपणे निरोप घेतलाय. व्हीसीआरची नेमकी ओळख कधी झाली आठवत नाही पण अगदी सुरवातीच्या काळात जेंव्हा कोणाकडे टीव्ही फ़ारसे नसायचे तेंव्हा टीव्हीसहित व्हीसीआर भाड्यानं देणारी व्हिडिओ पार्लर होती. तासावर भाडं असायचं मग कॉण्ट्रेब्युशन निघायचं आणि आजूबाजूच्या चार दोन कुटुंबात मिळून तो भाड्यानं आणला जायचा. खरं तर ही मजा त्याही आधीपासून सुरू व्हायची.  म्हणजे कधीतरी गप्पा मरता मारता विषय निघायचा की खूप दिवस झाले कॅसेट नाही आणली. मग चर्चा व्हायची की कोणता पिक्चर आणूया, हा की तो, तो नको हा असं करत करत चर्चेअंती दोन चार पिक्चर ठरायचे. मग गावात ठरलेला व्हीसीआरवाला असायचा. त्याच्याकडे जाऊन हे सगळं आणणं हे दादालोकांचं काम. काय भाव खायचे, जणू काही कुबेराचा खजिनाच घेऊन आलेत. कोणाचीतरी मोटारसायकल असायची त्यावर डबलसिट जाऊन हे धूड घरी यायचं, आलं की आम्हा पोराटोराना बाजूला बाजूला व्हा करत हकललं जायचं. आम्ही आपले लांबूनच त्याची प्रतिष्ठापना भक्तीभावानं डोळे मोठे थोरले उघडे ठेवून बघायचो. टी व्हीचं कनेक्शन झालं की खर्र आवाज करून टीव्हीच्या पडद्यावर मुंग्या मुंग्या यायच्या. मग कॅसेट व्हीसीआरच्या तोंडात घातली की आधी क्षणभराची शांतता आणि मग गुलाबी, जांभळा निळा, हिरवा असे उभे पट्टे यायचे. मनातून आनंद उचंबळून बाहेर येतोय का काय वाटायचं. मग कॅसेट बरोबर लागतेय का याची तपासणी व्हायची. बहुतेकदा ती बरोबर असायचीच पण कधी खराब निघाली तर आता या कॅसेटचे पैसेच द्यायचे नाहीत असं तावातावानं एकमतानं ठरायचं.

तेंव्हा शेजार पाजारची घरही आपलीच असायची त्यामुळे आपलं आणि परकं हा भेदभाव नव्हता. खरं तर बैठ्या घरांची कॉलनी. एका घरातून दुसर्‍या घरात जायचं आपलं फ़ाटक उघडून शेजारच्याच फ़ाटक उघडून जावं लागायचं अर्थात आम्ही पोरं टोरं कपांऊंडवरून उड्या मारायचो ते वेगळं पण सांगायचा उद्देश इतकाच की दोन घरातलं अंतर बरंच असलं तरिही मनात अंतर अज्जिबात नव्हतं. आता फ़्लॅट सिस्टिममधे दोन घरात फ़क्त समाईक भिंत असते तरिही मनातलं अंतर......असो. तर ज्या दिवशी पिक्चरचा प्लॅन बनायचा त्या दिवशी रोजच्यापेक्षा लवकर जेवणं व्हायची. कोणातरी एकाच्या घरात हा प्रोग्रॅम असायचा मग सगळे पटापटा आवरून ठरलेल्या वेळेत जमा व्हायचे. कोरम पूर्ण झाला तरीही एखादी काकू मागचं आवरण्याच्या नादात उशिरा पोहोचायची मग आल्या आल्या बसत कुजबुजत विचारायची,
"ए खूप वेळ झाला?"
"छे गं, आत्ताशी पाट्या झाल्या."
"हां मग ठीक. नंतर मला सांग हां स्टोरी"
सगळे सेटल होत त्या छोट्याशा पडद्यावर चाललेल्या गोष्टीत गुंग व्हायचे. एक कॅसेट संपली की एक ब्रेक असायचा. मग दुसरी कॅसेट. ती अर्धी मुर्धी होईपर्यंत पोराटोरांच्या विकेट पडलेल्या असायच्या. कोणी जागा मिळेल तिथे कलंडलेलं असायचं तर कोणे आईच्या मांडीवर डोकं ठेवून झोपलेलं असायचं. दुसरा पिक्चर संपला की कोणी कोणी रजा घेऊन जायचे आणि दर्दी लोक पुन्हा ताजे होत तिसरी कॅसेट लावायचे. आम्ही तर एकदा सलग सहा पिक्चर बघून रेकॉर्ड केलं होतं. तेही बाजीगरसारखे त्याकाळातले केसी बोकाडिया छाप पिक्चर.
सकाळी डोळे जड आणि अंग चिंबलेलं असायचं पण स्वस्तात भरपूर पिक्चर बघितल्याचं समाधान इतकं असायचं की शरीराचा त्रास जाणवायचाच नाही. हे सगळं म्हणजे    नुसतेच पिक्चर बघणं नव्हतं . खूप गमती जमती घडायच्या. एकदा अख्खा मैने प्यार किया रिवाईंड मोडमधे पाहिला आणि हसून हसून आडवे झालो. एक आठवण परिंदा नावाच्या त्या काळातल्या बोल्ड सिनेमाची. बहुतेक एका जुन्या ब्लॉगमधे मी ही आठवण सांगितली आहे पण व्हीसीआर के नाम पे और एक बार, तर असाच कॉण्ट्री करून परिंदा आणलेला. यात माधुरी आणि अनिल कपूरचा एक हॉट सिन आहे. खरं तर त्यावेळेस या कारणामुळंही हा सिनेमा चर्चेत होता. पण त्यावेळेस ही असली चर्चा फ़क्त सिनेनियतकालिकातूनच व्हायची. वर्तमापत्रं त्यावेळेस केवळ बातम्या छापत आणि मोबाईल, सोशल नेटवर्किंगचे चोचले नसल्यानं बहुतेक जनता निरागस असायची. अशीच निरागस जनता व्हीसीआर मधे परिंदाची कॅसेट घालून भक्तिभावानं सिनेमा बघत होती. ज्या दादा लोक्सनी कॅसेट आणली होती त्याना अर्थात या सिनची कल्पना होती. कितिही तरूणसुलभ भावना म्हणल्या तरिही बापा आणि काका लोकांसमोर (खरं तर सोबत) असे हॉट सिन बघण्याइतकं धाडस नसल्यानं तो सिन साधारण कधी आहे याची रेकी करून झालेली होती त्यामुळे तो सिन येण्याआधी पटकन एकजण उठला आणि सिनेमा फ़ॉरवर्ड करायला लागला. ज्यांना हे सगळं का होतंय हे माहित होतं ते संकोचानं गोरेमोरे होत गप्प राहिले मात्र ज्यांना माहित नव्हतं ते बुचकळ्यात पडले. एक दोघांनी विचारलंही की काय झालं रे त्यावर फ़ॉरवर्डवाल्या दादानं थातूर मातूर उत्तर दिलं मात्र एक काका फ़ारच वैतागले होते त्यांनी थेट परेड घ्यायला सुरवात केली.
"थांब आधी. थांब म्हणतो नां. कॉण्ट्रीब्युशन सगळं घेताना नां रे? मग हे असं पळवता कशासाठी. मला बघायचा आहे सगळा सिनेमा. घ्या आधी मागे परत"
झालं सगळाच गोंधळ. भरीतभर म्हणजे हे सिनेमा बघणं चालू होतं कॉलनीत असणार्‍या गणपती मंदिरात. शेवटी कॅसट मागे घेतली आणि दादा लोकांनी पळ काढला. सगळा सिनेमा यथावकाश बघून झाल्यावर ते काका पुन्हा भडकले
"हे असले पिक्चर बघण्यासाठी पुन्हा पैसे मागाल तर खबरदार"
अशी तंबी देऊन ते गेले. माझं ते अडनिडं वय होतं. खूप काही न कळणारं आणि थोडं बहुत कळणारं पण आजही ही आठवण आली की एक खुसुखुसु हसू मनात येतंच.
जर्नलिझमला असताना एक प्रेझेंटेशन द्यायचं होतं. त्यासाठी माधुरीचा मृत्युदंड तातडीनं बघणं आवश्यक होतं. हॉस्टेलवर हे सगळं करणं शक्य नव्हतं. एकतर नव्या सिनेमाच्या कॅसेट इतक्या लवकर मिळायच्याही नाहीत. दुसर्‍या दिवशी प्रेझेंटेशन होतं. डिपार्टमेंट संपल्यावर संध्याकाळी धावत पळत राजारामपुरी गाठली मित्राच्या ओळखिनं कशीबशी कॅसेट मिळवली. मिळेल त्या बसनं सांगली गाठेपर्यंत आठ वाजले होते. दुकानं आठ सव्वा आठलाच बंद व्हायची. एव्हाना घरात टीव्ही आला असला तरिही कॅसेट बघायला व्हीसीआर भाड्यानं आणणं भाग होतं. स्टॅंडवरून उतरल्या उतरल्या धावत ओळखिच्या व्हीसीआरवाल्या दादाचं दुकान गाठलं आणि गयावया करत व्हीसीआर घेतला. त्यातही नेमका त्याचा व्हीसीआर भाड्यानं गेलेला मग नंतर आणून देतो असं त्यानं सांगितलं आणि त्याच्या शब्दावर भरवसा ठेवत मी घरी पोहोचले. घरातल्याना कळेचना की ही अशी न सांगता अचानक मधल्या दिवशी का आणि कशी आली? बरं मी आले ते माझ्याच नादात. व्हीसीआर मिळेल नां? मिळाला तरी कधी तो सिनेमा बघायचा कधी त्यावर लिहायचं आणि पुन्हा पहाटे उठून कोल्हापूर गाठणं भाग होतं. घरातल्याना मुळात जर्नलिझमच नवं प्रकरण त्यातून आपली मुलगी सिनेमा शिकतेय हे तर आणखिनच भलतं वाटायचं म्हणजे सिनेमात शिकायचं काय असतं हेच त्याना कळायचं नाही आणि आता मी छातीशी कवटाळून ती कॅसेट घेऊन आले होते. अखेर व्हीसीआर आला आणि मी हुश्श करत कॅसेट घातली. सिनेमा बघायला दादाही सोबत बसले. मग मी लिहायला घेतल्यावर सारखे विचारत राहिले की आता नेमकी काय लिहिणार तू. मग हे लिहून काय करणार. मग मुद्दे काढता काढता त्याना मी सांगत राहिले. मला नारकर सरानी जितकं शिकवलं होतं त्यातलं मला जे जसं समजलं होतं ते तसं सांगत राहिले. सांगता सांगता मलाही कळत गेलं की मी वेगळ्या नजरेनं सिनेमा बघायला लागले आहे. दादानाही हे नवं होतं, कौतुकानं म्हणाले,"च्यामारी शिल्प्या आम्ही राव इतकी वर्षं टाईमपास करत सिनेमे पाहिले त्यात इतका विचार असतो, तंत्र असतो, सिनेमाची पण भाषा असते असा विचारच केला नाही. तुझ्यामुळं हे सगळं समजलं" माझ्याकडं कौतुकानं बघत राहिले आणि मी त्यांच्याकडे समाधानानं कारण आपली मुलगी नेमकं काय शिकणारेय हे न समजताही त्यानी मला हवं ते शिकायची परवानगी दिली होती . माझ्यासाठी ही खूप मोठी गोष्ट होती. त्यानंतर असे अनेक सिनेमे त्यानी माझ्याकडून समजून घेत उमजून पाहिले पण त्या रात्रीची गोष्टच वेगळी. ते प्रेझेंटेशन नेमकं काय होतं याचे तपशिल आता आठवत नसले तरिही ही आठवण मात्र कायमची लक्षात आहे. दादांनी कौतुकानं पाठीवरून फ़िरवलेल्या हातासहित.


तर या व्हीसीआरनं अशा कित्येक खोडकर, हळव्या आठवणी दिल्या आहेत. म्हणूनच आता तो निरोप घेतोय, आठवणींच्या पानात कायमचा जातोय तर त्याला एक इमोशनल बाय तो बनता है ना?
माझ्या मुलांना कदाचित हा व्हीसीआर आता गुगलवर बघायला मिळेल अगदी रंगीत फ़ोटोंसहित पण त्यासोबतच्या माझ्यासारख्या अनेकांच्या  आठवणी समजणारही नाहीत. त्या कॆसेट लायब्ररीज, घरपोच कॆसेट देणारा मुलगा आणि घरातच व्हीसीआर असण्यातली प्रतिष्ठा, काहीच त्यांना समजणार नाही. चालायचंच नाही का? आज मला माझे दादा त्यांच्या घरातल्या ग्रामोफ़ोन आणि त्यावरच्या सैगलच्या तबकड्यांचं कौतुक सांगायचे त्याचं मोल कळतंय. कधी काळी ग्रामोफ़ोन होता आज व्हीसीआर आहे उद्या आणखि काही. ही सगळी म्हटलं तर उपकरणं आणि म्हटलं आठवणी बनवून गेलेली पानं.

 

निरोप

व्हीसीआर . काॅलनीत कोणाचं लग्न झालं की त्याप्रित्यर्थ, गणेशोत्सवात लेटेस्ट सिनेमे (किमान तीन तरी) मंडळाकडून,  उन्हाळ्याची सुट्टी सेलिब्रेट करायची म्हणून, कधी विनाकारण एखादा सिनेमा बघायचाय म्हणून....किती कारणानी हा डबा आणि त्यासोबतच्या त्या काळ्या कॅसेट्स घरात आणल्या गेल्या. सुरवातीच्या काळात तर किती अपूर्वाई असायची या व्हिसीआर नावाच्या भानगडीची.
मध्येच कधीतरी लग्नाचे व्हिडिओ करायची फॅशन आली. मग लग्न झाल्यावर पंधरवडय़ात ती कॅसेट वाजत गाजत यायची एखाद्या दुपारी आजूबाजूच्या, शेजारपाजार आणि नातेवाईकांसोबत प्रिमियर व्हायचा. काय ते कौतुक....😁 'अगं बाई वन्स तुमची साडी काय छान दिसतीय व्हिडोत' किंवा 'अगं बाई बबडी बघ किती गोड दिसतीय' असं साग्रसंगीत कॅसेट बघणं व्हायचं.
कधीतरी सीडी आली आणि कानामागून येऊन तिखट होत स्थिरावली. मधल्या काळात या चौकोनी डब्याचा विसरही पडून गेला होता. या बातमीमुळे पुन्हा एकदा घरबसल्या घेतलेला तो पहिला वहिला होम थिएटरचा अनुभव आठवला.
कसं असतं नं आपल्या माहितीत, नात्यात कोणी पिकल्या केसाचं बुजुर्ग असतं महिनोन महिने ....वर्षानुवर्ष आपण त्यांची खबरबात घेतलेली नसते मग अचानक त्यांच्या जाण्याचीच बातमी येते आणि आपल्याला काय काय आठवत रहातं...तसंच काहीसं.....माझ्या पिढीत जन्मलेल्या आणि आता निरोप घेणार्‍या या तंत्रज्ञानाला दिल भर के निरोप.😑

थोडं विस्तारानं पुढच्या ब्लॉगमधे
 

बेवजह युंही



आठवणींची पण गंमत असते नं, कधी कारणानी मनात तरंग उमटवतील तर कधी अकारण ....बेवजह .... युंही



आज उनका खयाल आया
बेवजह युंही
खयालो में यादों का
सिलसिला चला
बेवजह युंही

कुछ केहना था उस वक्त
मगर ना कह पाये
अब गुजरे वक्त के सिरे
घिर आये बेमौसम
बेवजह युंही

काश तुम ही कुछ बोलते
काश की हम जवाब देते
काश ऐसा होता
या फिर
काश वैसा भी होता
कश्मकश खयालों की
बेवजह युंही

बेवक्त बारिश सी
ये बेमौसम यादे
बारिश तो फिर भी
ठंडक देती है
यादे तनहा एहसास
बेवजह युंही

लो फिर तेरी याद को
आदतन याद किया
उन्हे भुलाने का वादा भी
आदतन किया
याद करने भुलाने का
ये सिलसिला
बेवजह युंही

सोचा है अब की बार
ये किताब बंद कर देंगे
अब तो पन्नो में जो
पिपल का पत्ता था
वो सुख कर जाली बन गया
यादों का दामन छोड
लेटा है सुस्त सा किसी पन्ने के बिच
बेवजह युंही


- नेहा
 
खूप आधीची गोष्ट आहे. फ़ेसबुकनं अजून  बाळसं धरलं नव्हतं. त्यावेळेस ब्लॉगवर सगळी मंडळी खूप ऍक्टिव्ह असायची. म्हणजे कदाचित मी त्या वेळेस जास्त ऍक्टिव्ह होते. नियमित लिखाण आणि सगळ्या ब्लॉगना नियमित भेटी देणं व्हायचं आणि मग कॉमेण्ट बॉक्समधे गप्पा रंगायच्या. किती छान छान मित्रमंडळी दिली या ब्लॉगनं....आणि खूप छान आठवणिही. अशीच एक आठवण आहे गाण्यांच्या खो खो ची.  आपल्या आवडत्या गाण्याचा स्वैरानुवाद करायचा तो खेळ.  मला खो बसला आणि सुचेना कोणत्या गाण्याला निवडावं...मग अचानक कुठून तरी डोक्यात "हजार ख्वाईशे ऐसी" मधलं बावरा मन घुसलं आणि ठाणच मांडून बसलं....लिखाणाची माझी आपली एक पध्दत आहे, मला खूप विचार करून, टिपणं काढून रवंथ करत लिहायला जमत नाही. जे जसं मनात येतं ते तसं त्या वेळेस लिहणं मला जास्त आवडतं. मग बरेचदा ते जरा फ़सलेलंही असतं तरिही मला असंच लिहायला जमतं. या गाण्याचंही असंच झालं. पिन बसलीच होती मग काय झर झर जे सुचत गेलं ते लिहित गेले आणि पोस्टही करून टाकलं....
कॉलेजमधला मित्र यशवंत अनेक वर्षांनी पुन्हा एकदा संपर्कात आला (वॉटस कृपा) . तुझं काय चाललंय माझं काय चाललंय या गप्पा चालू असतानाच मी ब्लॉग लिहिते याचा उल्लेख झाला आणि मग कधीतरी ही कविता मी त्याला वाचायला दिली.....त्यानंतर दुसर्‍याच दिवशी सकाळी वॉटसऍपच्या खिडकीत हा ऑडिओ येऊन बसला होता. माझ्या शब्दांना यशवंतनं त्याच्या दमदार आवाजात सादर केलंय. माझेच शब्द हे असे ऐकताना खूप छान वाटलं. धन्यवाद यशवंत. ऐकून सांगाल नां कशी वाटतेय?https://sites.google.com/site/aathawani/audio-songs
 
गरमीवाले रातों की ये हवा
मेरे शहर को लपेटके
युं चल रही हैं
सुनसान सी सडकों पर

सुस्त पडे गली कुचे
सडक के किनारे
गठडी बनकर सोया हुआ कुत्ता
पेडों से गिरे हुए पत्तों को
हलका सा झोंका देती ये
गरमी के रातों की हवा
सारे शहर को लपेट के चल रही हैं

ऊपर आसमान में चाँद भी
सुस्त पडा है
चाँदनी की टीमटीमाहट में
शायद वहीं कहीं से
होकर चल रही है.....

मेरे शहर की गरमीवाले रातों की
ये सुस्त गरम हवा

नेहा
 
इस शहर की आबोहवा
कुछ बदल सी गयी अब
अनजान से कोहरे में लिपटी
सडके न जाने क्युं पराई लगती है

नेहा
 

अस्वस्थ मी : नशा कशाची?

आजूबाजूला अनेक गोष्टी घडत असतात....काही मनात झिरपतात, काही नाही...काहींनी विचार करायला होतं तर काहींनी बेचैनी जाणवायला लागते....अस्वस्थ व्हायला होतं....अशीच एक घटना नुकतीच मुंबईच्या एका कोपर्‍यात घडली....रितीनुसार त्याची बातमी झाली आणि सध्याच्या परंपरेला साजेसा व्हिडिओही व्हायरल झाला....मग त्यावर साधक बाधक चर्चा करणंही ओघानंच आलंच....कसं आहे नां, भारतातल्या लोकांना सध्या दोनच कामं उरलीत  व्हॉटसऍपवर पुचाट मेसेजच्या ओट्या भरणं आणि फ़ेसबुक/ट्विटरवर परस्परांवर राजकीय/अराजकीय विषयांवरून पिंका थुंकणं....आपल्याला द्न्यान असो अथवा नसो....विषयातलं गम्य असो अथवा नसो...प्रत्येक विषयावर प्रत्येकवेळेस मत मांडणं हा जणू संविधनात्मक हक्क बनलाय....असो. तर आत्ता निमित्त झालं (बहुतेक) दारूनं  झिंगून दंगा केलेल्या या मुलिच्या व्हिडिओचं....
 दारूच्या नशेत बेभान झालेली ही पहिलीच अशी केस आहे अशातला भाग नाही. आजपर्यंत कमी बातम्या आल्या नाहीत. अगदी  गल्लीपासून दिल्लीपर्यंत अशा घटना वरचेवर घडत असतात. दारूच्या आणि कशाकशाच्या नशेत सुसाट गाड्या पळवत आजूबाजूच्या जिवांचा विचार न करत चिरडून टाकणारे बातम्यात झळकतात.... मिडियावाले चघळून चघळून बातम्या दाखवतात आणि मग नवी सनसनी आली की बातम्यावाले आणि लोकही या घटनांना विसरतात....  एका बाजूला प्रत्येक गोष्टीवर व्यक्त होण्याची अतीघाई असण्याची अतीसंवेदनशिलता आणि या घटना ताबडतोब विसरण्याची संवेदनहिनता असं विरोधाभासी वातावर झालंय....  विशेषत: या ज्या नशेत गाड्या  आणि माणसं उडवणारे असतात, यात बड्या बापांचे बेटे आणि बेट्या त्यांच्या महागड्या गाड्या असतात तशीच सामान्य घरातली मुलंही असतात...म्हणजे मग इथे तसं बघायला गेलं तर सामाजिक समानताच आहे म्हणायची. नशेत गाडी चालवून रस्त्यावरच्यांना चिरडायची मक्तेदारी काय फ़क्त श्रीमंतांचीच असावी?  असो. तर हे जे नशेत वहावणं आहे ते मला अस्वस्थ करतं.
दारू पिणार्‍या (मर्यादीत आणि अमर्यादीत) कित्येकांशी बोलल्यावरही लोक दारू नेमकी का आणि कशासाठी पितात याचं समाधानकारक उत्तर मला मिळालेलं नाही. अनेकजण सांगतात की लिमिटमधे प्यायली की काही होत नाही. मला या लिमिटच्या भानगडीचं एक कळत नाही. खरं सांगायचं तर  लिमिटमधे दारू पिणं याहून भयानक विनोद तर आजपर्यंतच्या आयुष्यात ऐकला नाही. लिमिट म्हणजे नेमकं काय? ती कोणी ठरवयाची? मुळात जर दारू पिण्याचा हेतू (परमानंदी समाधी अवस्था) साध्यच होणार नसेल तर मग दारू प्यायचीच का?   असे आपले माझे बाळबोध प्रश्न आहेत. या प्रश्नांना उत्तरं देत या विषयातले जाणकार माझं द्न्यान वाढवायचा वेळोवेळी प्रयत्न करतात, त्यातलं सर्वात लाडकं विधान म्हणजे बियर आणि ब्रिझर हे पाण्यासारखेच असतात . हो का? सिरियसली? मग असं असेल तर एखाद दिवस पाणीटंचाई आहे म्हणून मुलांच्या शाळेच्या वॉटरबॉटलमधे बियर द्यावी का? असा चिडका प्रश्नही मनात येतो.....पिणार्‍यांकडे प्यायची हजार कारणं असतात. कोई गम में तो कोई खुशी में तो कोई एंवेही....यातल्या कोणत्याच कारणासाठी आजवर दारू प्याविशी न वाटल्यानं याचं तर्कशास्त्र माझ्यातरी समजण्यापलिकडचं आहे.
माझ्या लहानपणी आणि मी ज्या प्रकारच्या मध्यमवर्गिय संस्कारात आणि घरात वाढले तिथे दारू ही वाईटच आणि दारू पिणारेही वाईट हे ऐकवलं जायचं. म्हणून मग दारूला ग्लोरिफ़ाय करणं आजही जरा जडच जातं. यापैकी  वयाच्या पस्तिशीपर्यंत गळ्यात कसंबसं उतरलं की दारू पिणारे सगळेच वाईट नसतात. तरिही अजून तरी दारू चांगली असावी असं मत बनलं नाही...  भविष्यात बनेल याची शक्यताही नाही. काळ झपाट्यानं बदलतोय.,...जग बदलतंय....पुण्या मुंबईसारखी शहरं तर कायच्या काय बदललीत...सांस्कृतिक ...सामाजिक...आर्थिक सगळ्याच बाजूनं.....आता सोशल ड्रिंकिंग सर्वसामान्य आणि सर्वमान्य झालं आहे....अनेक सोकॉल्ड मध्यमवर्गीयांच्या घरातही बार असतात....मुलं आई वडिल दोघांना मजेत पिताना बघत लहानाची मोठी होतात...मग ही मुलं पुढे जाऊन पिण्याबाबत हाच कूल ऍटिट्युड बाळगून असतात....दारू पिणं वाईट की चांगलं हा मुद्दाच आता राहिला नाही....ओकेजनल ड्रिंकिग, सोशल ड्रिकिंग, लिमिटेड ड्रिंकिग या नव्या संकल्पना जन्माला आल्यानं दारूवरचा वाईट हा शिक्का पुसट झाला आहे. मला अस्वस्थता या गोष्टीनं येते की मुळात अजाणत्या वयातल्या या मुलांना ग्लास हातात धरावासा वाटतो याला जबाबदार कोण? पुन्हा हा ग्लास  हातात धरल्यानंतरची जबाबदारी, त्याचं भान यांना कोण देणार? प्यायल्यानंतर कसं वागायचं असतं याचे संकेत काय असावेत याचं शिक्षण द्यायची जबाबदारी कोणाची? आज आपण ज्या सहजतेनं आईवडिलांनी सेक्सएज्युकेशन मुलांना द्यावं म्हणतो त्या सहजतेनं या नशेबाजीबद्दल बोलावं असं म्हणतो का?  प्रत्येक पिणार्‍या आणि न पिणार्‍या पालकानी मुलांना समोर बसवून याबाबतचं योग्य ते मार्गदर्शन (?) करायला नको? आज न पिणार्‍या घरातली मुलं उद्या बाहेर जाऊन पिणार नाहीतच याचिही खात्री नाही. त्यामुळे हा प्रत्येकाचाच प्रश्न बनला पाहिजे. दारू पिण्याला हरकत नसणार्‍या पालकांनी मुलांना,  बाबानो प्या काय प्यायची ती,  पण पिऊन गाड्या चालवू नका, स्वत:चा आणि इतरांचा जीव धोक्यात घालण्याचा तुम्हाला अधिकार नाही  हे सांगायला नको? स्वतंत्र्याच्या भलत्या संकल्पनांपायी मुलांना स्वैर सोडल्यानंतर ही बेभान मुलं रस्त्यावरच्या इतरांसाठी धोका होतात याची जबाबदारी कोण घेणार?  आई-वडिल म्हणून या सगळ्यात  तुमची काय जबाबदारी असायला हवी?  आता त्याहून महत्वाचं,  नशेची किक बसण्यासाठी मुलं दारूहून वेगळं काही ट्राय करू पहायला लागली तर ती जबाबदारी कोणाची? अंमली पदार्थांचं सेवनही कूल असतं का?
न पिणार्‍या आणि मुलांनिही याच्या वाटेला नाही गेलं तरच बरं असं वाटणार्‍या पालकांचा स्ट्रेस आणखिनच वेगळा. काय आणि कसं सांगितलं म्हणजे मुलं या वाटेवरही जांणार नाहीत याची मनात सतत सजग उजळणी. पिअर प्रेशर हा न पिणार्‍या पालकांसाठी आणखि एक चिंतेचा विषय...आपल्या मुलांनी पिणार्‍यांच्या आग्रहाला बळी न पडावं यासाठी काय करावं ही चिंता....
क्रेझ म्हणून....आनंद मिळावा म्हणून.,...जस्ट फ़ॉर फ़न....कूल वाटावं म्हणून.....उच्चभ्रू असल्याचा भास व्हावा म्हणून....ग्लास उंचावणारे पाहिले की काळजीच वाटते.... समाज कुठे चाललाय....आपण कुठे आहोत?...जिथे आहोत तिथे असणं चांगलं की वाईट हे आजच्या पुरोगामी समाजात कळेनासंच झालंय.....
हे सगळे या मुलिच्या निमित्तानं मनात आलेले विस्कळीत अर्धवट विचार आहेत...कोणला बुरसट वाटतील, कोणाला मध्यमवर्गिय तर कोणाला आणखि कसे पण दारू म्हणलं की हे सगळं मनात येतंच.... सगळ्यात शेवटी आणि महत्वाचं, काही असो, बरं- वाईट काहीच न कळण्याच्या धुसर वयातल्या या मुलांना जपायला हवं इतकंच कळवळून वाटतं.....




# अस्वस्थ मी

आपल्या सगळ्यांनाच ही अस्वस्थता, बेचैनी कोणत्या ना कोणत्या बाबतीत जाणवत असते. विचार डोक्यात सतत घुटमळत रहातात. दोन्हीबाजूंकडचे विचार आपण एकटेच सतत करत रहातो. मला वाटतं आता हे विचार एकमेकांसोबत शेअर करूया. सुरवात मी करतेय पण हे अस्वस्थपण पुढे सरकवत राहू. तुम्हाला ज्या गोष्टीनं अस्वस्थ व्हायला होतं त्यावर जरूर लिहा आणि मग पुढे अशाच कोणा "अस्वस्थ मी" ला टॅग करा. कराल नां?
आणि हो, ही तळटीप लेखाली चिकटवायची विसरू नका.

माझा खो तन्वीला.